25.05.17, 12:05

Dr Krzysztof Moszczyński: Logo - to tylko wierzchołek góry lodowej

Krzysztof Moszczyński
Fot.: materiały prasowe

Nadgryzione jabłko, syrena na zielonym tle czy złote łuki. Przywykliśmy, że charakterystyczne elementy wizualnie identyfikują większość znanych nam produktów czy usług. Jak zmieniała się rola kompozycji i estetyki znaków w transponowaniu tożsamości organizacji, wyjaśnia dr Krzysztof Moszczyński z Katedry Grafiki Uniwersytetu SWPS we Wrocławiu.

Spójnie zaprojektowana komunikacja, także w warstwie wizualnej, pozwala realizować zamierzony wizerunek firmy, w tym np. eksponować pożądane wartości, czy też budować pozytywne skojarzenia. Tego typu działania wymagają starannego planowania i wielu lat wdrożeń. Rezultatem jest m.in. „kapitał wizerunkowy”, ważny dla funkcjonowania organizacji, a niewątpliwie krytyczny w sytuacjach kryzysowych (np. katastrofy ekologiczne koncernów paliwowych). Z tej perspektywy łatwo można wyobrazić sobie skalę skutków źle zaprojektowanych zmian (również w zakresie wizualnym), co może współdecydować o przyszłości przedsiębiorstwa.

Pierwsze logo i kampanie wizualne
Zaproponowany na początku XX w. projekt Petera Behrensa dla AEG to jeden z pierwszych udokumentowanych i sformalizowanych systemów identyfikacji wizualnej. Koncept operował zrealizowanym typograficznie znakiem (akronimem pochodzącym od nazwy Allgemeine Elektricitäts-Gesellschaft), uwzględniał dostępne media i racjonalizował wszystkie proponowane elementy (np. akcydensy, design opakowań). Behrens stworzył podstawy dzisiejszej identyfikacji, stawiając na funkcjonalność, prostotę oraz czytelność. Angażowanie obrazu do komunikowania oferty i odróżnienia się od konkurencji znane było znacznie wcześniej. Bogaty w liczne kroje pism eklektyczny plakat, z dzisiejszej perspektywy być może ocierający się o kicz, znamy z początków XIX wieku. W oparciu o to medium wiktoriańska Anglia stworzyła swój przemysł reklamowy (projekty dla: Coca Cola, Central London Tube Railway, Eugene Rimmel’s, Royal Blue Line). To, co zaproponował Peter Behrens było inne, możliwe dzięki koncepcji Plakatstil (tzw. szkoła plakatu niemieckiego). Idea ta koncentrowała się na symbolice, abstrakcji i operowaniu pustą przestrzenią (tzw. negative space). To podejście realizowało potrzeby kampanii takich marek, jak: Audi, Bosh, Hermann Scherrer, Kassama, Opel, Priester czy Stiller. Projekty z tego okresu zawierały nie tylko dedykowane dla organizacji kroje pism, ale również znaki (np. Salamander).

Kształtowanie tożsamości
Realizacje z początków XX wieku były rezultatem szerszego podejścia projektowego. Graphic design był uzupełniany teorią i praktyką rodzącej się dziedziny projektowania tożsamości organizacji (corporate identity). Idea ta zakładała odróżnianie się od otaczającego kontekstu, kształtowanie więzi z publicznością, tworzenie spójnego wizerunku w mediach oraz dbałość o reputację. Od tego momentu system identyfikacji wizualnej wynika z projektowanej i wdrażanej tożsamości organizacji. Łatwo dostrzec dystans między abstrakcyjną, konceptualną tożsamością organizacji, a dopowiedzianym charakterem identyfikacji wizualnej. Aby zmniejszyć ten dystans, projektowana identyfikacja wizualna powinna oferować organizacji rozpoznawalność, ekspresję symboliki (np. postulowanych wartości) i struktury organizacji oraz skierowaną do wewnątrz funkcję integracyjną (np. utożsamianie się z organizacją, komunikowanie kultury organizacji). Jest to możliwe dzięki obrazowi, który może zawierać znak (logo, trademark, symbol, identity), krój pisma, claim (esencję głównej idei) oraz odpowiednio dobraną paletę barw.

Można wyróżnić kilka typów najczęściej stosowanych znaków: wordmark (konstruowany od nazwy, za pomocą typografii, np. IKEA), letterform (modyfikacja kształtu liter, np. Unilever), emblem (pieczęć zawierająca zarówno kształt, jak i typografię, np. Starbucks), pictorial (obrys o różnym poziomie detali, np. Twitter), abstract (nie związany z konkretnymi rozwiązaniami wizualnymi, o największym poziomie ogólności, np. Target). Ta różnorodność buduje dziś pewien kanon dla proponowanych systemów identyfikacji. I tu pojawia się kryzys - czy dla branży kreatywnej powinien funkcjonować taki wzór?

Zarządzanie zmianą
Aby wyjść poza ten kanon, zaproponowane zostały tzw. systemy modularne, w których znak nie ma jednej, ściśle określonej formy, ale występuje w licznych, modyfikowanych w konkretny sposób wariantach (np. operator telefoniczny Play koncentruje się na powtarzalności wzorca barw, znak Narodowej Orkiestry Porto to uproszczona, zmapowana z wielu perspektyw bryła rodzimego, modernistycznego budynku Casa da Música). Jednak i te systemy w zmieniającej się obyczajowości się zdezaktualizują. Biorąc pod uwagę rolę identyfikacji wizualnej warto zadać pytanie o potencjalne konsekwencje związane z przemianą funkcjonującego systemu. Jednym z najbardziej spektakularnych przykładów w tym zakresie była zmiana, jaką podjęła Coca-Cola. W 1985 r. kampania „New Coke” operowała m.in. nowym, uproszczonym i masywnym krojem pisma. Została również zmodyfikowana sama receptura napoju. Rezultatem był wzrost sprzedaży o 8%. Jednak pierwszy raz w historii corporate design pojawia się zupełnie nieoczekiwana reakcja ze strony konsumentów - 400 000 osób zdecydowało się wysłać tradycyjną pocztą własnoręcznie napisane listy protestacyjne dotyczące tych zmian. Mimo początkowego wzrostu sprzedaży, zdecydowano się na przywrócenie klasycznego systemu.

Powyższy przykład skłania również do pytań o aktualne i przyszłe trendy w projektowaniu, a szerzej - o perspektywy samej dziedziny. Obecnie wiele projektów (np. tzw. flat design) nawiązuje do podejść, znanych zdecydowanie wcześniej. Efektywna realizacja zamierzonej funkcji, skutkująca redukcją formy (np. puryzm w typografii, oszczędność w stosowaniu barwy, posługiwanie się siatką projektową) to postulaty z początku XX w. holenderskich i niemieckich szkół projektowych: De Stijl i Bauhaus. Z tej perspektywy koncentracja na obecnych trendach nie wydaje się zasadna - trendy zmieniają się, a wpisywanie w nie projektów z gruntu dewaluuje rezultat, bo ten przez definicje nie wyodrębnia się (dyferencjuje) na tle aktualnego kontekstu. To, co nadawało znaczenie warstwie wizualnej i co skutecznie ją aktualizowało to długoletnie programy komunikacyjne. Niezależnie od zmieniających się technologii, czy obyczajowości, przed jakąkolwiek identyfikacją wizualną powinna stać dobrze zaprojektowana tożsamość i strategia, oparte o solidne badania i fazę konceptualną.

dr Krzysztof Moszczyński, Katedra Grafiki, Filia we Wrocławiu Uniwersytetu SWPS

Komentarze

Powiązane

16.12.17, 19:12
| reklama & PR » informacje
POiNTB zajmie się Media Relactions dla ifm electronic
Z końcem br., agencja PR POiNTB, rozpocznie współpracę w zakresie Media Relations z ifm electronic, firmą specjalizującą się w projektowaniu rozwiązań systemowych.
16.12.17, 17:12
| reklama & PR » informacje
Communication Unlimited dla marki Veroval
Niemiecki producent działający w branży opatrunkowych wyrobów medycznych, wprowadza na rynek detaliczny nową markę diagnostyki domowej - Veroval.
16.12.17, 15:12
| reklama & PR » informacje
Transporeon klientem Multi Communications
Platforma w chmurze, Transporeon została klientem agencji Multi Communications.
16.12.17, 13:12
| reklama & PR » informacje
Codecool klientem On Board PR
Polski oddział węgierskiej szkoły programowania Coodecool został klientem agencji On Board PR – ECCO Network.
16.12.17, 09:12
| reklama & PR » informacje
Tu się gotuje! Telewizyjny projekt Winiary na antenie TVN
2 grudnia br., na antenie TVN rozpoczęła się emisja fabularnego miniserialu kulinarnego z Davidem Gaboriaud, którego głównym sponsorem i partnerem jest marka WINIARY.
15.12.17, 19:12
| reklama & PR » informacje
Kostrzewa PR dla Eichholtz by Clue
Z początkiem grudnia br. Kostrzewa PR rozpoczęła działania public relations dla Eichholtz by Clue, flagowego salonu w Polsce ekskluzywnej marki Eichholtz.
15.12.17, 14:12
| reklama & PR » informacje
Postaw talerz na Święta. Akcja marki Ambition
Agencja K2 Media, w ramach nowo rozpoczętej współpracy z marką Ambition, producentem rozwiązań AGD do kuchni i jadalni, realizuje akcję „Postaw talerz na Święta”, w której całkowity dochód ze sprzedaży specjalnie wyprodukowanych, świątecznych talerzy zostanie przekazany bankom żywności.
15.12.17, 13:12
| reklama & PR » informacje
Ambasadorki Streetcom testują nową linię produktów marki Winiary
2000 Ambasadorek Streetcom będzie testować nową linię produktów WINIARY POMYSŁ NA… Pieczone w sosie. To kolejna współpraca agencji z marką.
15.12.17, 11:12
| reklama & PR » informacje
Cut The Mustard obsłuży markę Dawtona w 2018 roku
W ramach wygranego przetargu, agencja Cut The Mustard wprowadzi nową platformę komunikacji dla marki Dawtona w mediach społecznościowych oraz będzie odpowiedzialna za stałe tworzenie contentu.
15.12.17, 10:12
| reklama & PR » informacje
Trwa kampania multirozrywkowych laptopów IdeaPad marki Lenovo
Wystartowała kampania telewizyjna i internetowa dla nowej serii laptpów IdeaPad marki Lenovo. Przygotowaniem jej zajęły się Agencja kreatywna Change Serviceplan i dom mediowy Value Media, które działają w ramach Group One.
Nasze usługi
Transmisje video: http://nadaje.com/live/
Serwery shoutcast: http://nadaje.com/radio-hosting/
Panel radiowy: http://nadaje.com/myradio/
Subskrybuj RSS działu reklama & PR: rss
Konkursy
do 28.02.18

Do zdobycia 100 i 4 nagrody.

do 15.01.18

Do zdobycia jedna gra planszowa. 

do 14.01.18

Do zdobycia jeden egzemplarz książki.

Polecamy
Http://www.Autodoc.PL